วัดโมลีโลกยาราม ราชวรวิหาร

กาพย์สินธุมาลี

        กาพย์สินธุมาลี เป็นกาพย์ที่มีลักษณะเหมือนคลื่นในแม่น้ำ ในคัมภีร์กาพย์สารวิลาสินี มีบทบัญญัติว่า

        สตฺตทฺวาทสเอกูน-        วีสตีสุ ตโย สรา

       จุทฺทสเม ฉวีสาย          เทฺว สรา สมกา สิยุํ

        ยสฺมึ ลกฺขณมิทญฺเจ      สินฺธุมาลีติ สา มตา

        แปลว่า “สระทั้ง ๓ ตัว คือ ตัวที่ ๗ ที่ ๑๒ และที่ ๑๙ เสมอกัน และสระทั้ง ๒ คือ ตัวที่ ๑๔ และที่ ๒๖ เสมอกัน หากกาพย์ใดมีลักษณะเช่นนี้ กาพย์นั้นชื่อว่า “สินธุมาลี”

        จึงถือเอาความได้ว่า กาพย์สินธุมาลี บทหนึ่งมี ๔ บาท ๆ ละ ๒ วรรค รวม ๒๘ คำ คำที่ ๗ ส่งสัมผัสไปยังคำที่ ๑๒ และคำที่ ๑๙ ส่วนคำที่ ๑๔ ส่งสัมผัสไปยังคำที่ ๒๖ เฉพาะคำสุดท้ายของบาทที่ ๔ ส่งสัมผัสไปยังคำที่พร้อมจะรับในบทที่จะแต่งต่อไป มีแผนผังและตัวอย่างดังนี้