วัดโมลีโลกยาราม ราชวรวิหาร

กฎมหาเถรสมาคม ฉบับที่ ๑๙ (พ.ศ. ๒๕๓๖)

กฎมหาเถรสมาคม

ฉบับที่ ๑๙ (พ.ศ. ๒๕๓๖)

ว่าด้วยการแต่งตั้งผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส *

————————-

         อาศัยอำนาจตามความในมาตรา  ๑๕ ตรี แห่งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์  พ.ศ.๒๕๐๕  แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๕ และมาตรา ๓๙ แห่งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๕๐๕ มหาเถรสมาคมตรากฎมหาเถรสมาคมไว้  ดังต่อไปนี้

        ข้อ ๑ กฎมหาเถรสมาคมนี้   เรียกว่า  “กฎมหาเถรสมาคมฉบับที่ ๑๙  (พ.ศ.๒๕๓๖)  ว่าด้วยการแต่งตั้งผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส”

        ข้อ ๒ กฎมหาเถรสมาคมนี้  ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในแถลงการณ์คณะสงฆ์เป็นต้นไป

        ข้อ ๓ แต่งตั้งแต่วันใช้กฎมหาเถรสมาคมนี้ ให้ยกเลิก

              (๑) กฎมหาเถรสมาคม ฉบับที่ ๑๐ (พ.ศ. ๒๕๑๓) ว่าด้วยการแต่งตั้งผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส

              (๒) กฎมหาเถรสมาคม ฉบับที่ ๑๐ แก้ไขเพิ่มเติม (พ.ศ. ๒๕๒๑)

              (๓) กฎมหาเถรสมาคม ฉบับที่ ๑๐ แก้ไขเพิ่มเติม (พ.ศ. ๒๕๓๓)

         บรรดากฎ ข้อบังคับ คำสั่ง มติ หรือประกาศอื่นใดในส่วนที่กำหนดไว้ในกฎมหาเถรสมาคมนี้ หรือขัดหรือแย้งกับกฎมหาเถรสมาคมนี้แทน

         ข้อ ๔ ในกรณีไม่มีเจ้าอาวาส  และจะแต่งตั้งเจ้าอาวาสทันทีมิได้   ให้เจ้าคณะตำบลนั้นแต่งตั้งรองเจ้าอาวาส  เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส  ถ้าไม่มีรองเจ้าอาวาส  หรือรองเจ้าอาวาสไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้   ให้แต่งตั้งผู้ช่วยเจ้าอาวาส  เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส   ถ้าไม่มีผู้ช่วยเจ้าอาวาส  หรือผู้ช่วยเจ้าอาวาสไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้  ให้แต่งตั้งพระภิกษุรูปใดรูปหนึ่งที่เห็นสมควรเป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส  แต่ถ้ามีรองเจ้าอาวาสหรือผู้ช่วยเจ้าอาวาสหลายรูป  ให้แต่งตั้งรูปใดรูปหนึ่งเป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส  แล้วรีบรายงานโดยลำดับจนถึงเจ้าคณะจังหวัด

        ถ้าเป็นพระอารามหลวง  ให้เจ้าคณะจังหวัดแต่งตั้งผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสตามความในวรรคแรก แล้วรีบรายงานโดยลำดับจนถึงมหาเถรสมาคม  และแจ้งให้กรมการศาสนาทราบภายในกำหนด  ๓๐ วัน เว้นแต่

              (๑) ในกรณีที่เจ้าคณะภาค เห็นสมควรแต่งตั้งเจ้าคณะจังหวัดเจ้าสังกัดเป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสพระอารามหลวงนั้นในชั่วระยะเวลาหนึ่ง หรือ

              (๒) ในกรณีที่พระภิกษุผู้สมควรจะดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสพระอารามหลวงนั้นเป็นเจ้าคณะจังหวัด หรือเป็นผู้รักษาการแทนเจ้าคณะจังหวัด

         ในกรณีดังกล่าวใน (๑) หรือ (๒) ให้เจ้าคณะภาคแต่งตั้งเจ้าคณะจังหวัด หรือพระภิกษุผู้สมควรจะดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสพระอารามหลวงนั้น แล้วแต่กรณี เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส แล้วรีบรายงานตามลำดับจนถึงมหาเถรสมาคม และแจ้งให้กรมการศาสนาทราบภายในกำหนด ๓๐ วัน

        เมื่อได้มีการแต่งตั้งผู้รักษาแทนเจ้าอาวาสตามความในข้อนี้แล้ว   ให้เจ้าคณะตำบล  และเจ้าคณะอำเภอ  หรือเจ้าคณะจังหวัด  หรือเจ้าคณะภาค  แล้วแต่กรณี   ดำเนินการเพื่อให้มีการแต่งตั้งเจ้าอาวาสภายในเวลาไม่เกินหนึ่งปี

        ในท้องที่กันดาร  และยังไม่มีหรือหาพระภิกษุมีพรรษาพ้น ๕  มิได้  ให้มีผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสเกินหนึ่งปีได้  เมื่อมีภิกษุพรรษาพ้น  ๕ แล้ว  ให้ดำเนินการตามความในวรรค ๔ โดยอนุโลม

         สำหรับพระอารามหลวง เมื่อยังไม่มีหรือหาพระภิกษุผู้เหมาะสมที่จะดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสมิได้   ให้มีผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสเกินหนึ่งปีได้ แต่มิให้เกินห้าปี ให้เจ้าคณะจังหวัดหรือเจ้าคณะภาค แล้วแต่กรณี ดำเนินการให้มีการแต่งตั้งเจ้าอาวาส

         ข้อ ๕  ในกรณีที่เจ้าอาวาสไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้  เพราะเหตุใดเหตุหนึ่ง  ให้เจ้าคณะตำบลด้วยความเห็นชอบของเจ้าคณะอำเภอสั่งแต่งตั้งรองเจ้าอาวาส  ผู้ช่วยเจ้าอาวาสหรือพระภิกษุรูปใดรูปหนึ่งที่เห็นสมควร  เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส  ตามข้อเสนอของเจ้าอาวาส   และรายงานโดยลำดับจนถึงเจ้าคณะจังหวัด

        ถ้าเป็นพระอารามหลวง  ให้เจ้าคณะจังหวัดด้วยความเห็นชอบของมหาเถรสมาคม  สั่งแต่งตั้งรองเจ้าอาวาส  ผู้ช่วยเจ้าอาวาส  หรือพระภิกษุรูปใดรูปหนึ่งที่เห็นสมควรเป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส  ตามข้อเสนอของเจ้าอาวาส

        ผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสตามความในข้อนี้   พ้นจากหน้าที่ในเมื่อเจ้าอาวาสพ้นจากตำแหน่ง   หรือผู้สั่งแต่งตั้งด้วยความเห็นชอบของเจ้าคณะอำเภอหรือมหาเถรสมาคมแล้วแต่กรณี   ให้พ้นจากหน้าที่ตามข้อเสนอของเจ้าอาวาส

        ข้อ ๖ ในกรณีดังกล่าวในข้อ ๕  ถ้าเจ้าอาวาสอาพาธจนไม่อาจเสนอผู้ที่ควรรักษาการแทนเจ้าอาวาสได้  ให้เจ้าคณะตำบลหรือเจ้าคณะจังหวัด   โดยความเห็นชอบของเจ้าคณะอำเภอ  หรือมหาเถรสมาคม  แล้วแต่กรณี  แต่งตั้งรองเจ้าอาวาสเป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส  ถ้าไม่มีรองเจ้าอาวาสหรือรองเจ้าอาวาสไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้   ให้แต่งตั้งผู้ช่วยเจ้าอาวาสเป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส   ถ้าไม่มีผู้ช่วยเจ้าอาวาสหรือผู้ช่วยเจ้าอาวาสไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้   ให้แต่งตั้งพระภิกษุรูปใดรูปหนึ่งเห็นสมควร   เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส  แต่ถ้ามีรองเจ้าอาวาสหรือผู้ช่วยเจ้าอาวาสหลายรูป   ให้แต่งตั้งรูปใดรูปหนึ่งเป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส เว้นแต่ในกรณีที่เจ้าคณะภาคเห็นสมควรให้เจ้าคณะจังหวัดเจ้าสังกัดเป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสพระอารามหลวงนั้น ก็ให้เจ้าคณะภาคโดยความเห็นชอบของมหาเถรสมาคม แต่งตั้งเจ้าคณะจังหวัดเจ้าสังกัดเป็นผู้รักษาการเจ้าอาวาสพระอารามหลวงนั้น

         เมื่อได้มีการแต่งตั้งผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสตามความในวรรคแรกแล้ว ให้ผู้แต่งตั้งรับรายงานตามลำดับจนถึงเจ้าคณะจังหวัด หรือมหาเถรสมาคม แล้วแต่กรณี

         ผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสตามความในข้อนี้  พ้นจากหน้าที่ในเมื่อเจ้าอาวาสพ้นจากตำแหน่ง  หรือผู้สั่งแต่งตั้งด้วยความเห็นชอบของเจ้าคณะอำเภอ หรือมหาเถรสมาคมแล้วแต่กรณี   ให้พ้นจากหน้าที่   หรือเจ้าอาวาสสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้

        ข้อ ๗ ในกรณีที่เจ้าอาวาสไม่อยู่  และไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ชั่วครั้งคราว      ให้เจ้าอาวาสสั่งแต่งตั้งรองเจ้าอาวาส  ผู้ช่วยเจ้าอาวาส  หรือพระภิกษุรูปใดรูปหนึ่งที่เห็นสมควร  เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส

         ถ้ามีการแต่งตั้งผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสตามความในวรรคต้นเป็นเวลาติดต่อกันเกินกว่า  ๓๐  วัน  ให้เจ้าอาวาสรายงานตามลำดับจนถึงเจ้าคณะจังหวัด

         ผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสตามความในวรรคแรก  พ้นจากหน้าที่ในเมื่อเจ้าอาวาสให้พ้นจากหน้าที่  หรือเจ้าอาวาสไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้   หรือเจ้าอาวาสกลับมาปฏิบัติหน้าที่ตามเดิม

         ข้อ ๘  การแต่งตั้งผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส  ให้ทำเป็นหนังสือ

              ตราไว้  ณ  วันที่   ๑๕  พฤษภาคม  พ.ศ. ๒๕๓๖

สมเด็จพระญาณสังวร

สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก

ประธานกรรมการมหาเถรสมาคม


*  จากแถลงการณ์คณะสงฆ์ เล่ม ๘๑ ตอนที่ ๖ : ๒๕ มิถุนายน ๒๕๓๖