วัดโมลีโลกยาราม ราชวรวิหาร

ส่วนที่ ๑ พระคณาธิการ

ส่วนที่ ๑

พระคณาธิการ

—————

        พระคณาธิการอันเป็นคำรวมตำแหน่งผู้บริหารการคณะสงฆ์ เป็นตำแหน่งผู้บริหารการคณะสงฆ์ตามสังฆาณัติระเบียบพระคณาธิการ

        ในสมัยใช้พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช ๒๔๘๔  เป็นหลักจัดองค์กรปกครองคณะสงฆ์ ได้บัญญัติสังฆาณัติระเบียบพระคณาธิการ พุทธศักราช ๒๔๘๖  กำหนดคำรวมตำแหน่งพระภิกษุผู้บริหารการคณะสงฆ์ว่า พระคณาธิการ  โดยรวมคำว่า พระ คณะ และ อธิการ  เป็น พระคณาธิการ  ความหมายว่าพระผู้มีอำนาจสิทธิขาดในการบริหารการคณะสงฆ์  ซึ่งมี ๒ ประเภท คือ

        พระคณาธิการส่วนกลาง มี

               (๑)  สังฆมนตรี

               (๒)  เลขานุการสังฆมนตรี

               (๓)  หัวหน้าพระธรรมธรและผู้ช่วยหัวหน้าพระธรรมธร

        .  พระคณาธิการส่วนภูมิภาค มี

               (๑)  เจ้าคณะตรวจการ

               (๒)  เลขานุการเจ้าคณะตรวจการ

               (๓)  กรรมการสงฆ์จังหวัด

               (๔)  พระธรรมธรจังหวัด

               (๕)  เลขานุการคณะกรรมการสงฆ์จังหวัด

               (๖)  กรรมการสงฆ์อำเภอ

               (๗)  เลขานุการคณะกรรมการสงฆ์อำเภอ

               (๘)  เจ้าคณะตำบล

               (๙)  เจ้าอาวาส รองเจ้าอาวาส  ผู้ช่วยเจ้าอาวาส

        ในส่วนกลาง   สังฆมนตรีประกอบด้วย.-   สังฆนายก,   สังฆมนตรีว่าการ,   สังฆมนตรีช่วยว่าการ  และสังฆมนตรี    ระเบียบบริหารการคณะสงฆ์ส่วนกลางจัดเป็น ๔ องค์การ คือ องค์การปกครอง  องค์การศึกษา  องค์การเผยแผ่  และองค์การสาธารณูปการ   และโดยสังฆาณัติ มีกรรมการสังฆาณัติระเบียบพระคณาธิการ (ก.ส.พ.) เช่นเดียวกับสำนักงาน ก.พ. ของทางราชอาณาจักรและโดยกติกาสงฆ์  มีหัวหน้าพระธรรมธรและผู้ช่วยหัวหน้าพระธรรมธร  อยู่ในสังกัดองค์การปกครอง

        ในส่วนภูมิภาค  ชั้นจังหวัดและอำเภอ มีกรรมการสงฆ์ประจำองค์การทั้ง ๔  คือ

                   เจ้าคณะจังหวัด เจ้าคณะอำเภอ  ประจำองค์การปกครอง  และมีพระธรรมธรจังหวัดซึ่งสังกัดองค์การปกครองรวมอยู่ด้วย

                   ศึกษาจังหวัด ศึกษาอำเภอ    ประจำองค์การศึกษา

                   เผยแผ่จังหวัด  เผยแผ่อำเภอ   ประจำองค์การเผยแผ่

                   สาธารณูปการจังหวัด    สาธารณูปการอำเภอ      ประจำองค์การสาธารณูปการ

        รวมเรียกว่า คณะกรรมการสงฆ์จังหวัด คณะกรรมการสงฆ์อำเภอ มีเลขานุการคณะกรรมการสงฆ์ในชั้นนั้น ๆ 

        ส่วนเจ้าคณะตำบล และเจ้าอาวาส รองเจ้าอาวาส ผู้ช่วยเจ้าอาวาส มิได้กำหนด ให้บริหารโดยรูปคณะกรรมการสงฆ์

        การดำเนินกิจการคณะสงฆ์ ตามพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าว ทั้งพระคณาธิการส่วนกลางและพระคณาธิการส่วนภูมิภาค  คงบริหารงานในลักษณะองค์การทั้ง ๔ เท่า นั้น  คือ  องค์การปกครอง  องค์การศึกษา  องค์การเผยแผ่  และองค์การสาธารณูปการ  ส่วนงานบัญญัติสังฆาณัติ เป็นภาระของสังฆสภา   งานวินิจฉัยอธิกรณ์  เป็นภาระของคณะวินัยธร    ซึ่งแบ่งแยกกันดำเนินการเพื่อให้เกิดความถ่วงดุลแห่งอำนาจ     ดังเช่นทางราชอาณาจักร ผู้ดำรงตำแหน่งสมาชิกสังฆสภา  ประธาน  รองประธานสังฆสภา  หัวหน้าคณะวินัยธร  ประธานคณะวินัยธร  และพระวินัยธร  มิได้เป็นพระคณาธิการ  เพราะมิใช่ผู้บริหารการคณะสงฆ์