Get Adobe Flash player

๖๘. อุปจิตตฉันท์ ๒๒

      “อุปจิตตฉันท์” หรือ “อุปจิตรฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทยแต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ในอัทธสมวุตตินิเทศ ท่านเรียกว่า “อุปจิตตคาถา” ซึ่งแปลว่า “คาถาซึ่งอยู่ใกล้ปริเฉทที่ ๓ อันวิจิตร”  เป็นคาถา ๔ บาท ๆ ละ ๑๑ คำ มีสูตรว่า “วิสเม ยทิ สา สลคา สเม ภตฺตยโต ครุกา วุปจิตฺตํ” แปลว่า “คาถาที่มี ส ส ส คณะ ลหุลอยและครุลอยในวิสมบาท ส่วนในสมบาทมีครุลอย ๒ ท้าย ภ ภ ภ คณะชื่อว่า “อุปจิตตคาถา”

        ในการบัญญัติฉันท์ไทยนั้น ท่านนำสูตรดังกล่าวมาเป็นสูตร โดยกำหนดนำมาเพียง ๒ บาท แล้วปรับปรุงให้เป็น ๔ วรรค รวม ๒๒ คำ เพราะรวมทั้งบทมี ๒๒ คำ จึงเรียกว่า “ฉันท์ ๒๒” แล้วเพิ่มสัมผัสเข้า คือ คำสุดท้ายของวรรคที่ ๑ ส่งสัมผัสไปยังคำที่ ๓ ของวรรคที่ ๒, คำสุดท้ายของวรรคที่ ๒ ส่งสัมผัสไปยังคำสุดท้ายของวรรคที่ ๓,   และคำสุดท้ายของวรรคที่ ๔ ส่งสัมผัสไปยังคำที่พร้อมจะรับในบทที่จะแต่งต่อไป มีแผนผังและตัวอย่าง ดังนี้

อุปจิตตฉันท์ ๒๒ อุปจิตตฉันท์ ๒๒

 

ตำรากวีนิพนธ์

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๑

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๑

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๒

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๒

สถิติผู้เยี่ยมชม

002369295
วันนี้
เมื่อวาน
สัปดาห์นี้
สัปดาห์ก่อน
เดือนนี้
เดือนก่อน
ทั้งหมด
1482
1800
14552
16239
38025
76929
2369295

Forecast Today
3816

14.27%
22.70%
4.48%
2.95%
0.02%
55.58%
Online (15 minutes ago):74

Your IP:54.161.3.96

ผู้ออนไลน์อยู่ขณะนี้

มีสาธุชน 74 ท่าน ออนไลน์

วัดโมลีโลกยาราม ราชวรวิหาร

ถ.วังเดิม แขวงวัดอรุณ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร ๑๐๖๐๐

โทร. ๐-๒๔๗๒-๘๑๔๗ แฟกซ์.๐-๒๔๗๒-๘๑๔๗

------------------------------------------------------

Copyright © 2012, Wat Molilokayaram. All Rights Reserved.