Get Adobe Flash player

ส่วนที่ ๕

อำนาจหน้าที่

ในองค์กรปกครองคณะสงฆ์

 

          ในองค์กรปกครองคณะสงฆ์ตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ.๒๕๐๕ ได้กำหนดอำนาจหน้าที่ผู้บัญชาการเป็นต้นไว้โดยชัดเจน  ดังนี้

 

อำนาจหน้าที่ผู้บัญชาการ

          สมเด็จพระสังฆราช  ทรงดำรงตำแหน่งสกลมหาสังฆปริณายก  ทรงมีอำนาจหน้าที่บัญชาการคณะสงฆ์ทางมหาเถรสมาคม  ตามอำนาจแห่งกฎหมายและพระธรรมวินัย  ทรงตราพระบัญชาสมเด็จพระสังฆราช  โดยไม่ขัดหรือแย้งกับกฎหมาย  พระธรรมวินัยและกฎมหาเถรสมาคม

 

.  อำนาจหน้าที่มหาเถรสมาคม

          มหาเถรสมาคม  ซึ่งเป็นองค์กรปกครองคณะสงฆ์สูงสุด  มีอำนาจหน้าที่ตามความในมาตรา  ๑๕  ตรี  ดังนี้

          มาตรา  ๑๕  ตรี  มหาเถรสมาคมมีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้

                        (ปกครองคณะสงฆ์ให้เป็นไปโดยเรียบร้อยดีงาม

                        (ปกครองและกำหนดการบรรพชาสามเณร

                        (ควบคุมและส่งเสริมการศาสนศึกษา   การศึกษาสงเคราะห์    การเผยแผ่   การสาธารณูปการ  และการสาธารณสงเคราะห์  ของคณะสงฆ์

                        (รักษาหลักพระธรรมวินัยของพระพุทธศาสนา

                        (๕)  ปฏิบัติหน้าที่อื่น  ๆ  ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้  หรือกฎหมายอื่น

            เพื่อการนี้  ให้มหาเถรสมาคมมีอำนาจตรากฎมหาเถรสมาคม  ออกข้อบังคับ  วางระเบียบ  ออกคำสั่ง  มีมติหรือออกประกาศ  โดยไม่ขัดหรือแย้งกับกฎหมายและพระธรรมวินัย  ใช้บังคับได้  และจะมอบให้พระภิกษุรูปใด  หรือคณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการตามมาตรา  ๑๙  เป็นผู้ใช้อำนาจหน้าที่ตามวรรคหนึ่งก็ได้"

 

อำนาจหน้าที่เจ้าคณะ

          อำนาจหน้าที่เจ้าคณะทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาค คือ เจ้าคณะใหญ่  เจ้าคณะภาค  เจ้าคณะจังหวัด  เจ้าคณะอำเภอ  เจ้าคณะตำบล  ได้กำหนดไว้ในกฎมหาเถร-สมาคม ฉบับที่ ๒๓ (พ.ศ.๒๕๔๑)  ว่าด้วยระเบียบการปกครองคณะสงฆ์  ข้อ ๗,  ๑๐,  ๑๕,  ๒๐  และ ๒๕  ตามลำดับ  ทุกข้อเหมือนกันเกือบทั้งหมด  จึงขอยกมาเฉพาะข้อ ๑๕  ดังนี้

                        ข้อ ๑๕  เจ้าคณะจังหวัดมีอำนาจหน้าที่ปกครองคณะสงฆ์ในเขตจังหวัดของตน ดังนี้

                                    ()  ดำเนินการปกครองคณะสงฆ์ให้เป็นไปตามพระธรรมวินัย

 กฎหมาย  กฎมหาเถรสมาคม    ข้อบังคับ   ระเบียบ  คำสั่ง  มติ  ประกาศ  พระบัญชาสมเด็จพระสังฆราช  คำสั่งของผู้บังคับบัญชาเหนือตน

                        ()  ควบคุมและส่งเสริมการรักษาความเรียบร้อยดีงาม  การ ศาสนศึกษา  การศึกษาสงเคราะห์  การเผยแผ่พระพุทธศาสนา  การสาธารณูปการ และการสาธารณสงเคราะห์  ให้ดำเนินไปด้วยดี

                                    () ระงับอธิกรณ์ วินิจฉัยการลงนิคหกรรม  วินิจฉัยข้ออุทธรณ์คำสั่ง หรือคำวินิจฉัยชั้นเจ้าคณะอำเภอ

                                    (แก้ไขข้อขัดข้องของเจ้าคณะอำเภอให้เป็นไปโดยชอบ

                                    (ควบคุมบังคับบัญชาเจ้าคณะและเจ้าอาวาส   ตลอดถึงพระ ภิกษุสามเณรผู้อยู่ในบังคับบัญชาหรืออยู่ในเขตปกครองของตน  และชี้แจงแนะนำการปฏิบัติหน้าที่ของผู้อยู่ในบังคับบัญชา  ให้เป็นไปโดยความเรียบร้อย

                                    (ตรวจการและประชุมพระสังฆาธิการในเขตปกครองของตน

                   อำนาจหน้าที่ตามข้อ  ๑๕  เป็นอำนาจหน้าที่โดยภาพรวม  ส่วนอำนาจหน้าที่โดยส่วนย่อย  ยังมีในบทบัญญัติอื่น ๆ อีก

                   ส่วนรองเจ้าคณะชั้นต่าง ๆ    มีอำนาจหน้าที่ตามที่เจ้าคณะมอบหมาย เพราะมีฐานะเป็นผู้ช่วยเจ้าคณะในชั้นนั้น ๆ

 

หน้าที่และอำนาจเจ้าอาวาสและผู้รักษาการแทน

          โดยที่วัดเป็นสถาบันหลักในการปกครองและการดำเนินกิจการคณะสงฆ์และพระศาสนาที่สำคัญสุด กฎหมายคณะสงฆ์บัญญัติให้วัดมีฐานะเป็นนิติบุคคล     และให้เจ้า-อาวาสเป็นผู้แทนวัดในกิจการทั่วไป ให้เจ้าอาวาสเป็นผู้ปกครองวัด  เจ้าอาวาสนั้น มีฐานะเป็นผู้ปกครองวัดและมีฐานะเป็นผู้แทนวัด  ทั้งมีฐานะเป็นเจ้าพนักงานตามมาตรา ๔๕ แห่งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์  เจ้าอาวาสจึงเป็นผู้มีความสำคัญต่อความเสื่อมความเจริญของคณะสงฆ์และพระศาสนา แม้ผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส ก็มีฐานะอย่างเดียวกับเจ้าอาวาส  เพราะความสำคัญดังกล่าว     จึงบัญญัติหน้าที่และอำนาจเจ้าอาวาสไว้โดยชัดเจนในพระราชบัญญัติคณะสงฆ์มาตรา ๓๗ และ ๓๘  ดังนี้ 

                        มาตรา ๓๗  เจ้าอาวาสมีหน้าที่ ดังนี้

                                    (บำรุงรักษาวัด    จัดกิจการและศาสนสมบัติของวัดให้เป็นไปด้วยดี 

                                    (ปกครองและสอดส่องให้บรรพชิตและคฤหัสถ์ที่มีที่อยู่   หรือพำนักอาศัยอยู่ในวัดนั้น    ปฏิบัติตามพระธรรมวินัย    กฎมหาเถรสมาคม      ข้อบังคับ  ระเบียบ  หรือ คำสั่งของมหาเถรสมาคม

                                    (เป็นธุระในการศึกษาอบรมและสั่งสอนพระธรรมวินัยแก่บรรพชิตและคฤหัสถ์

                                    (ให้ความสะดวกตามสมควรในการบำเพ็ญกุศล

                        มาตรา ๓๘  เจ้าอาวาสมีอำนาจ ดังนี้

                                    (ห้ามบรรพชิตและคฤหัสถ์  ซึ่งมิได้รับอนุญาตของเจ้าอาวาสเข้าไปอยู่อาศัยในวัด

                                    (สั่งให้บรรพชิตหรือคฤหัสถ์   ซึ่งไม่อยู่ในโอวาทของเจ้าอาวาสออกไปเสียจากวัด

                                    (สั่งให้บรรพชิตหรือคฤหัสถ์ที่มีที่อยู่หรือพำนักอาศัยในวัด  ทำงานภายในวัดหรือให้ทำทัณฑ์บนหรือให้ขอขมาโทษ   ในเมื่อบรรพชิตหรือคฤหัสถ์ในวัดนั้นประพฤติผิดคำสั่งเจ้าอาวาสซึ่งได้สั่งโดยชอบด้วยพระธรรมวินัย  กฎมหาเถรสมาคม  ข้อบังคับ  ระเบียบ  หรือคำสั่งของมหาเถรสมาคม

          อนึ่ง  เพราะวัดจะต้องมีเจ้าอาวาสหรือผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส  ซึ่งอาจปฏิบัติหน้าที่ได้ไม่ว่างเว้นเลย  จึงมีบทบัญญัติโดยชัดเจนในมาตรา ๓๙  ดังนี้

                        มาตรา ๓๙  ในกรณีที่ไม่มีเจ้าอาวาสหรือเจ้าอาวาสไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้  ให้แต่งตั้งผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส  ให้ผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส  มีอำนาจและหน้าที่เช่นเดียวกับเจ้าอาวาส

                        การแต่งตั้งผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธี การที่กำหนดในกฎมหาเถรสมาคม

                   หน้าที่และอำนาจตามมาตรา  ๓๗  และ  ๓๘  เป็นหน้าที่และอำนาจโดยภาพรวม  ส่วนอำนาจและหน้าที่โดยส่วนย่อย  ยังมีในบทบัญญัติอื่น ๆ อีก

          ส่วนรองเจ้าอาวาสและผู้ช่วยเจ้าอาวาส เป็นผู้ช่วยเจ้าอาวาส  มีอำนาจหน้าที่ตามที่เจ้าอาวาสมอบหมาย

วิทยาพระสังฆาธิการ ๒

ตำรากวีนิพนธ์

ตำรากวีนิพนธ์

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๑

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๑

สถิติผู้เยี่ยมชม

002419534
วันนี้
เมื่อวาน
สัปดาห์นี้
สัปดาห์ก่อน
เดือนนี้
เดือนก่อน
ทั้งหมด
458
1563
5509
14511
23683
64581
2419534

Forecast Today
1944

13.99%
23.17%
4.39%
2.88%
0.02%
55.55%
Online (15 minutes ago):16

Your IP:54.145.51.250

ผู้ออนไลน์อยู่ขณะนี้

มีสาธุชน 16 ท่าน ออนไลน์

วัดโมลีโลกยาราม ราชวรวิหาร

ถ.วังเดิม แขวงวัดอรุณ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร ๑๐๖๐๐

โทร. ๐-๒๔๗๒-๘๑๔๗ แฟกซ์.๐-๒๔๗๒-๘๑๔๗

------------------------------------------------------

Copyright © 2012, Wat Molilokayaram. All Rights Reserved.