วัดโมลีโลกยาราม ราชวรวิหาร

กาพย์พรหมคีติ

        กาพย์พรหมคีติ เป็นกาพย์ที่มีลักษณะดังเสียงขับร้องของพรหม (ไพเราะ) ในคัมภีร์กาพย์สารวิลาสินี มีบทบัญญัติว่า

                     ปญฺจเม อฏฺฐเม ฐาเน          เทฺว สรา โหนฺติ เต สมา,

                     เอกาทสโสฬสสุ                 ฐิตา ทุเว สรา สมา,

                     พาวีสาย จ เตตฺตึส-            อฏฺฐตฺตึสาสุ เต ตโย

                     สตฺตวีสาย ตึสาย               ฐิตา เทฺว สมกา สิยุํ

                      ยสฺมึ ลกฺขณมิทญฺเจ            พฺรหฺมคีติ ปวุจฺจติ

        แปลว่า “สระ ๒ ตัว คือ ที่ ๕ กับที่ ๘, ที่ ๑๑ กับที่ ๑๖, ที่ ๒๒ กับที่ ๓๓ กับที่ ๓๘, ที่ ๒๗ กับที่ ๓๐ เสมอกัน หากกาพย์ใดมีลักษณะเช่นนี้ กาพย์นั้นชื่อว่า “พรหมคีติ”

        จึงถือเอาความได้ว่า กาพย์พรหมคีติ บทหนึ่งมี ๔ บาท ๆ ละ ๒ วรรค รวม ๔๔ คำ มีสัมผัสเป็นคู่ ๆ ดังกว่าวแล้ว เฉพาะคำสุดท้ายของบาทที่ ๔ ส่งสัมผัสไปยังคำที่พร้อมจะรับในบทที่จะแต่งต่อไป มีแผนผังและตัวอย่างดังนี้

Hits: 135