วัดโมลีโลกยาราม ราชวรวิหาร

อินทรวงศ์ฉันท์ ๑๒

        “อินทรวงศ์ฉันท์” หรือ “อินทวงสฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทย แต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ท่านเรียกว่า “อินทรวงสคาถา” เป็นชคตีฉันท์ ฯ “อินทรวังสะ” แปลว่า “คาถาที่เป็นวงศ์ของอินทรวิเชียรคาถา” เป็นคาถา ๔ บาท ๆ ละ ๑๒ คำ มีสูตรว่า “สา อินฺทวํสา ขลุ ยตฺถ ตา ชรา” แปลความว่า “คาถาที่มี ต คณะ ต คณะ ช คณะ และ ร คณะ ชื่อว่า “อินทรวังสคาถา”

        ในการบัญญัติฉันท์ไทยนั้น ท่านนำสูตรดังกล่าวมาเป็นสูตร โดยกำหนดนำมาเพียง ๒ บาท แล้วปรับปรุงให้เป็น ๔ วรรค มีบาทละ ๑๒ คำ เพราะมีบาทละ ๑๒ คำนั้น จึงเรียกว่า “ฉันท์  ๑๒” แล้วเพิ่มสัมผัสเข้า คือ คำสุดท้ายของวรรคที่ ๑ ส่งสัมผัสไปยังคำที่ ๓ ของวรรคที่ ๒, คำสุดท้ายของวรรคที่ ๒ ส่งสัมผัสไปยังคำสุดท้ายของวรรคที่ ๓ และคำสุดท้ายของวรรคที่ ๔ ส่งสัมผัสไปยังคำที่พร้อมจะรับในบทที่จะแต่งต่อไป มีแผนผังและตัวอย่างดังนี้

Hits: 2228