วัดโมลีโลกยาราม ราชวรวิหาร

หมวด ๑ สมเด็จพระสังฆราช

หมวด  ๑

สมเด็จพระสังฆราช

——————————–

      สมเด็จพระสังฆราชตามพระราชบัญญัตินี้ ทรงดำรงตำแหน่งสกลมหาสังฆ
ปริณายก  ทรงเป็นพระประมุขของพุทธจักร ทรงบัญชาการคณะสงฆ์ต่างจากสมเด็จพระสังฆราชตามพระราชบัญญัติ พ.ศ. ๒๕๐๕ มีบทบัญญัติ ๖ มาตรา คือ

      มาตรา ๕ กำหนดหลักเกณฑ์ทรงสถาปนาสมเด็จพระสังฆราช

            ๑)   ผู้ทรงสถาปนา.- องค์พระมหากษัตริย์

            ๒) ผู้รับสถาปนา.- มิได้กำหนดหลักเกณฑ์ไว้ เทียบเคียงกับที่ทรงสถาปนาที่ผ่านมาแน่ชัดว่าผู้จะได้รับการสถาปนาเป็นสมเด็จพระสังฆราช ต้องเป็นสมเด็จพระราชาคณะเท่านั้น

            ๓) วิธีปฏิบัติ.- มิได้กำหนดไว้แน่ชัด แต่ทางราชการเป็นฝ่ายดำเนินการเพื่อนำความกราบบังคมทูล

      มาตรา ๖ กำหนดให้สมเด็จพระสังฆราช

            ๑) ทรงดำรงตำแหน่งสกลมหาสังฆปริณายก

            ๒) ทรงบัญชาการคณะสงฆ์โดยบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ โดยได้บัญญัติไว้ใน มาตรา ๗, ๘ และ ๙ ดังนี้

                  (๑) ทรงบัญญัติสังฆาณัติโดยคำแนะนำของสังฆสภา (ม.๗)

                 (๒) ทรงบริหารการคณะสงฆ์ทางคณะสังฆมนตรี (ม.๘)

                  (๓) ทรงวินิจฉัยอธิกรณ์ทางคณะวินัยธร (ม.๙)

      ในมาตรา ทั้ง ๔ นี้ เป็นอันกำหนดชัดให้สมเด็จพระสังฆราช ทรงดำรงตำแหน่งสกลมหาสังฆปริณายกตำแหน่งเดียว ซึ่งเป็นตำแหน่งลอยเหนือการใช้อำนาจ เพราะบัญญัติให้บัญชาการคณะสงฆ์ ๓ ทาง เพื่อให้เกิดความถ่วงดุลแห่งอำนาจ มิได้ทรงใช้พระปรีชาสามารถด้วยพระองค์เอง เหมือนกับการปกครองราชอาณาจักรแบบประชาธิปไตยซึ่งมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข

      มาตรา ๑๐ กำหนดถึงการบัญชาการคณะสงฆ์แทน ในกรณี

            ๑) เมื่อไม่มีสมเด็จพระสังฆราช หรือ

            ๒) มี แต่ไม่ทรงสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ชั่วคราว

      ให้สังฆนายก หรือสังฆมนตรีซึ่งรักษาการแทนสังฆนายก ทำหน้าที่บัญชาการคณะสงฆ์แทนองค์สมเด็จพระสังฆราช

      อันหน้าที่บัญชาการคณะสงฆ์ถือเป็นหน้าที่สำคัญสุด เพราะการบัญชาการคณะสงฆ์จะต้องมีการปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง จึงต้องกำหนดมาตรานี้ไว้ การตั้งผู้บัญชาการคณะสงฆ์แทนสมเด็จพระสังฆราชที่เคยมีมาแต่ก่อน เป็นอันยกเลิกไป

Hits: 18