Category: ตำรากวีนิพนธ์

     “ตการวิปุลาฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทย แต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ในวิสมวุตตินิเทศ ท่านเรียกว่า “ตการวิปุลาคาถา” มีสูตรว่า “โตณฺณวา ตถาญฺญา สิยา” แปลว่า “คาถาที่มี ต คณะท้าย ๔…

     “นการวิปุลาฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทย แต่ ในคัมภีร์วุตโตทัย ในวิสมวุตตินิเทศ ท่านเรียกว่า “นการวิปุลาคาถา” มีสูตรว่า “โนณฺณวา เจ นวิปุลา” แปลว่า “คาถาที่มี น คณะท้าย…

     “ยวมดีฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทย แต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ในอัทธสมวุตตินิเทศ ท่านเรียกว่า “ยวมดีคาถา” ซึ่งแปลว่า “คาถาที่มีคณะเหมือนเมล็ดบาร์เลย์” เป็นคาถา ๔ บาท รวม ๕๐ คำ มีสูตรว่า…

     “ปุปผิตัคคาฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทย แต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ในอัทธสมวุตตินิเทศ ท่านเรียกว่า “ปุปผิตัคคาคาถา” ซึ่งแปลว่า “คาถาที่มีส่วนท้ายกระจายออก”  เป็นคาถา ๔ บาท รวม ๕๐ คำ มีสูตรว่า…

     “ปิงคลวิปุลาฉันท์” หรือ“วิปุลลาฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทย แต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ในวิสมวุตตินิเทศ ท่านเรียกว่า “ปิงคลวิปุลาคาถา” ซึ่งแปลว่า “วิปุลาของปิงคลมุนี”  มีสูตรว่า “สเม โล สตฺตโม ยสฺสา วิปุลา…

     “อปรวัตตฉันท์” หรือ“อปริวัตตฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทย แต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ในอัทธสมวุตตินิเทศ ท่านเรียกว่า “อปรวัตตคาถา” ซึ่งแปลว่า “คาถาที่มีคณะอื่นจากคณะที่กล่าวในก่อน” เป็นคาถา ๔ บาท บาทคี่ ๑๑ คำ…

     “หริณปลุตาฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทย แต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ในอัทธสมวุตตินิเทศ ท่านเรียกว่า “หริณปลุตาคาถา” ซึ่งแปลว่า “คาถาที่คล้ายเนื้อกระโดดขึ้นลง” เป็นคาถา ๔ บาท บาทคี่ ๑๑ คำำ บาทคู่…

     “ทุตมัชฌาฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทย แต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ในอัทธสมวุตตินิเทศ ท่านเรียกว่า “ทุตมัชฌาคาถา” ซึ่งแปลว่า “คาถาที่มีคณะเจริญขึ้นในกลุ่มคาถา” เป็นคาถา ๔ บาท รวม ๔๖ คำำ  มีสูตรว่า…

     “วิปริตาขยานกีฉันท์” หรือ “วิปริตตปุญญฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทย แต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ในอัทธสมวุตตินิเทศ ท่านเรียกว่า “วิปริตาขยานกีคาถา” ซึ่งแปลว่า  “อาขยานกีคาถาที่สับกัน กล่าวคือ บาทคี่ เป็นอุเปนทรวิเชียร บาทคู่ เป็นอินทรวิเชียร”…

     “อาขยานกีฉันท์” หรือ “อาขยานิกาฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทย แต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ในอัทธสมวุตตินิเทศ ท่านเรียกว่า “อาขยานกีคาถา” ซึ่งแปลว่า “คาถาที่กระทำการกล่าวด้วยคณะฉันท์มี ต เป็นต้น ชื่อว่า “อาขยานกี”ำ  มีสูตรว่า…

     “อุปจิตตฉันท์” หรือ “อุปจิตรฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทยแต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ในอัทธสมวุตตินิเทศ ท่านเรียกว่า “อุปจิตตคาถา” ซึ่งแปลว่า “คาถาซึ่งอยู่ใกล้ปริเฉทที่ ๓ อันวิจิตร”  เป็นคาถา ๔ บาท ๆ…

     “ภัททกฉันท์” หรือ “ภัททกะฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทย แต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ในสมวุตตินิเทศ ท่านเรียกว่า “ภัททกคาถา” เป็นอากติฉันท์ “อากติ” แปลว่า “ฉันท์ที่แต่งยิ่งกว่าฉันท์ก่อน”  “ภัททกะ” แปลว่า “คาถาที่งดงาม”…